İngiltere’de eski kurşun madenleri nadir bitki habitatlarına dönüştü

Kuzey İngiltere’de yüzyıllar süren kurşun madenciliğinin bıraktığı ağır metal kirliliği, bugün nadir bir bitki habitatını ayakta tutuyor. The Guardian’ın aktardığına göre Northumberland’daki eski maden sahalarında dağ menekşeleri, alpine pennycress ve benzeri metallofit bitkiler, çoğu tür için zehirli sayılacak topraklarda gelişiyor.

Bu alanlar kalaminaryen çayırlık olarak biliniyor. Habitat adını, metal bakımından zengin topraklarda yetişen nadir bir menekşe türünden ve çinko cevheri için kullanılan eski “calamine” adından alıyor. Birleşik Krallık’ta bu habitatlar yalnız yaklaşık 450 hektarlık alan kaplıyor; buna rağmen Avrupa’daki kalaminaryen çayırlıkların yaklaşık yüzde 30’u burada bulunuyor.

Metallofit bitkilerin özelliği, kurşun, çinko ve kadmiyum gibi ağır metallerle kirlenmiş topraklara uyum sağlayabilmeleri. Bazıları, çoğu bitkinin dayanabileceğinin yaklaşık 30 katı düzeyde toksisiteye rağmen yaşayabiliyor. Bu bitkiler metalleri kökleriyle alıp bünyelerinde biriktirerek toprağın kısmen temizlenmesine katkı sağlıyor; bu süreç fitoremediasyon olarak biliniyor.

Ancak bu habitatların korunması kolay değil. Eski madenlerin neden olduğu kirliliği azaltmak su kalitesi için gerekli görülürken, ağır metal düzeyinin düşmesi bu özel bitkilerin yaşadığı açık ve yoksul toprak koşullarını da değiştirebiliyor. Kuzey Pennines’te 1970’lerden bu yana yüksek kesimlerdeki kalaminaryen çayırlıkların yüzde 60’tan fazlasının kaybedildiği belirtiliyor.

Koruma projeleri bu dengeyi yönetmeye çalışıyor. Bazı bölgelerde metal bakımından zengin alt toprağı yeniden açığa çıkarmak için yüzey kazıma yapılıyor; bazı eski maden sahalarında ise yerel türlerin fideleri dikilerek hem metal sızıntısı azaltılmaya hem de nadir çayırlıkların yaşam alanı korunmaya çalışılıyor.

Kaynaklar

• Ana kaynak: The Guardian Science