Çinli AI laboratuvarları açık kaynak modellerle ABD devlerine meydan okuyor

ABD ile Çin arasındaki yapay zekâ rekabetinde yalnız model performansı değil, modellerin nasıl yayımlandığı da belirleyici hale geliyor. Rest of World’e konuşan eski Hugging Face Asya-Pasifik ekosistem yöneticisi Tiezhen Wang’a göre Çinli laboratuvarlar, kapalı sistemlere karşı açık kaynak model stratejisini daha agresif biçimde kullanıyor.

Wang, OpenAI ve Anthropic gibi ABD merkezli şirketlerin model kodunu ticari arayüzlerin arkasında tuttuğunu; Çin’deki birçok AI laboratuvarının ise modellerini geliştiricilerin indirebileceği, inceleyebileceği ve özelleştirebileceği şekilde yayımladığını söylüyor. Bu yaklaşım, geliştiricilerin tek bir Amerikan teknoloji ekosistemine bağımlı kalmadan kendi uygulamalarını kurmasına imkân veriyor.

Açık kaynak tarafında rekabetin tamamen sıfır toplamlı olmadığını savunan Wang, Çinli laboratuvarlardan çıkan bazı yöntemlerin ABD’deki araştırma ekipleri tarafından da kullanıldığını belirtiyor. Ona göre DeepSeek’in pekiştirmeli öğrenme eğitim yaklaşımı, birçok ABD laboratuvarı için varsayılan ayarlardan biri haline gelirken; Çinli açık model ağırlıkları da ABD donanımları üzerinde çalışıyor.

Bu stratejinin gelir modeli ise kapalı sistemlerden farklı. Wang’a göre model ücretsiz yayımlansa bile şirketler API, abonelik, altyapı desteği, marka bilinirliği ve yetenek çekme üzerinden avantaj sağlayabiliyor. Bir modeli açık kaynak yayımlayan laboratuvar, ilk günden itibaren o modeli en iyi çalıştıran altyapıya sahip olduğu için ticari hizmetlerde öne çıkabiliyor.

Buna rağmen açık kaynak AI için sürdürülebilir gelir arayışı sürüyor. Çin’de bazı laboratuvarların lisanslarını ticari kullanımda ödeme gerektirecek şekilde değiştirmesi, özellikle bulut sağlayıcılarının açık modelleri ücretsiz kullanarak gelir elde etmesine karşı bir önlem olarak görülüyor. Wang, yeterli gelir modeli bulunamazsa bazı laboratuvarların kapalı kaynak stratejisine kayabileceği uyarısında bulunuyor.

Kaynaklar