Çin’in kritik tedarik zincirlerindeki ağırlığı yeni ticaret savaşı riskini büyütüyor

Küresel ticarette ABD ile Çin arasındaki gerilim, yalnız gümrük tarifeleri üzerinden değil kritik tedarik zincirleri üzerinden de derinleşiyor. The Guardian’ın analizine göre Washington, Avrupa ve başka büyük ekonomiler Çin’in stratejik üretim girdilerindeki ağırlığını azaltmaya çalışırken daha uzun ve maliyetli bir ticaret savaşı ihtimaliyle karşı karşıya.

Çin bugün küresel imalat üretiminin yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Ülkenin dünya imalat ihracatındaki payı da 1995’te yüzde 3 civarındayken yaklaşık yüzde 20’ye çıkmış durumda. Bu ölçek, özellikle ilaç bileşenleri, kritik mineraller, nadir toprak elementleri ve çip girdileri gibi alanlarda diğer ekonomiler için bağımlılık riski yaratıyor.

Avrupa da bu baskıyı daha görünür biçimde hissediyor. Analize göre Avrupa Komisyonu’nun Çin ithalatına karşı yürüttüğü antidamping soruşturmalarının sayısı 2024’te yediyken 50’ye yükseldi; elektrikli araçlar, güneş tedarik zinciri, cam elyafı ve çelik ürünleri gibi alanlarda ek önlemler gündeme geldi.

Alternatif tedarik kaynakları kurmak ise hızlı sonuç verecek bir süreç değil. Nadir toprak mıknatısları ve bazı stratejik girdilerde yeni kapasite yaratmak yıllar alabilir; Çin’in bu alanlardaki ihracat kısıtlamalarını diplomatik ve ticari baskı aracı olarak kullanma ihtimali de şirketler ve hükümetler için ana risklerden biri olmaya devam ediyor.

Kaynaklar

• Ana kaynak: The Guardian World