ABD ve İran mutabakatı sonrası Hürmüz Boğazı’nın cuma günü açılması bekleniyor
ABD Başkanı Donald Trump, İran’la elektronik ortamda imzalanan mutabakatın ardından Hürmüz Boğazı’nın cuma günü “tamamen açık” olacağını söyledi. Al Jazeera’nin aktardığına göre anlaşmanın ayrıntıları henüz tam olarak kamuoyuna açıklanmadı, ancak taraflardan gelen açıklamalar metnin çatışmayı durdurma ve sonraki görüşmelere zemin hazırlama amacı taşıdığını gösteriyor.
ABD’li yetkililer, mutabakatın Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf tarafından imzalandığını Reuters ve AFP’ye söyledi. İran Ulusal Güvenlik Konseyi ise pazartesi günü yaptığı açıklamada anlaşmanın Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmayı sona erdireceğini ve İran limanlarına yönelik ABD deniz ablukasını kaldıracağını bildirdi.
Metnin nükleer program ve yaptırımlar gibi başlıkları hemen çözmediği, bunun yerine 60 günlük bir takip görüşmeleri dönemi öngördüğü belirtiliyor. Vance, anlaşmanın yaklaşık bir buçuk sayfalık “genel bir belge” olduğunu ve ayrıntıların yakında açıklanabileceğini söyledi. İran tarafında ise bazı yetkililer dondurulmuş varlıklar ve petrol yaptırımları konusunda Washington’dan taviz alındığını öne sürerken, Vance herhangi bir yaptırım hafifletmesi veya varlık çözülmesi olmadığını savundu.
Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli geçişe açılması, enerji piyasaları ve küresel deniz taşımacılığı açısından kritik görülüyor. İran deniz ticareti temsilcileri, savaş nedeniyle Körfez’de yaklaşık dört aydır mahsur kalan binlerce denizcinin güvenli biçimde ayrılmasının acil öncelik olduğunu belirtiyor.
Anlaşmaya rağmen bölgede belirsizlik sürüyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD-İran mutabakatına rağmen İsrail birliklerinin Lübnan’ın güneyindeki varlığını sürdüreceğini söyledi. İsrail kabinesinden bazı isimler de anlaşmanın kendilerini bağlamadığını savunurken, petrol fiyatları gelişmelerin ardından sınırlı yükseliş kaydetti.
Kaynaklar
- Ana kaynak: Al Jazeera World